Cơ sở pháp lý về nội dung và điều kiện chuyển giao quản lý
hành nghề kế toán
Có thể nói, cho đến năm 2006, Việt Nam đã cam kết
mở cửa gần như hoàn toàn dịch vụ kế toán, kiểm toán. Trong bối cảnh đó, thấy rõ
tầm quan trọng của hoạt động nghề nghiệp trên và cơ sở các tổ chức nghề nghiệp
kế toán, kiểm toán đã có ở Việt Nam, ngày 14/07/2005, Bộ trưởng Bội Tài chính
đã ký Quyết định số 47/2005QĐ-BTC về việc chuyển giao một số công việc liên
quan đến quản lý hành nghề kế toán, kiểm toán mà Bộ Tài chính đã và đang làm
cho Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam (VAA) và Hội Kiểm toán viên hành nghề
Việt Nam (VACPA), với những nội dung cơ bản là:
Thành
tựu của nền kinh tế trong mấy thập kỷ đổi mới qua có công đóng góp của những
người làm kế toán, kiểm toán. Tuy nhiên, không phải ở đâu và lúc nào những
người làm kế toán, kiểm toán cũng được tôn trọng. Muốn có những kế toán viên
kiểm toán viên bản lĩnh, có trình độ, kỹ năng nghề nghiệp để tạo ra những bản
báo cáo tài chinh trung thực, rõ ràng, minh bạch, tin cậy tạo niềm tin cho
những đối tượng sử dụng báo cáo tài chinh, không chỉ cần sự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức,
chuyên môn của mỗi cá nhân làm nghề kế toán, kiểm toán mà còn cầm môi trường
đào tạo, bồi dưỡng liên tục và đúng đắn
Việt
Nam
đang trong tiến trình đổi mới mạnh mẽ, toàn diện và sâu sắc nền kinh tế, xây
dựng nền kinh tế nhiều thành phần đa sở hữu, vận hành theo cơ chế thị trường,
mở cửa và hội nhập. Cùng với sự đổi mới kinh tế, hệ thống kế toán Việt Nam đã
và đang cải cách sâu sắc, triệt để tường bước tiếp cận và hòa nhập với nguyên
tắc, thông lệ, chuẩn mực phổ biến trên thế giới.
Đại hội lần thứ 4 của Hội Kế toán và Kiểm toán Việt Nam (viết tắt là VAA) được tổ chức tại Hà Nội trung tuần tháng 4/2009 với chủ đề “Đoàn kết - Hội nhập - Phát triển”. Đây là đại hội của tổ chức nghề nghiệp kế toán và kiểm toán Việt Nam, những người làm nghề kế toán và kiểm toán trong mọi tổ chức kinh tế, mọi thành phần kinh tế và lĩnh vực hoạt động kinh tế - tài chinh.
Tháng 1 năm 1944, Hội Kế toán Việt Nam được thành lập mà tiền thân là Câu lạc bộ Kế toán trưởng toàn quốc. Có thể nói, quá trình xây dựng và trưởng thành của tổ chức nghề nghiệp kế toán, kiểm toán từ Câu lạc bộ kế toán trưởng toàn quốc là cả hành trình dài, hành trình đối mới của nghề nghiệp kế toán và kiểm toán Việt Nam. Hành trình này luôn song hành với công việc đổi mới và hội nhập của đất nước ta và có thể phân chia làm 3 thời kỳ sau:
Bài viết nghiên cứu quá trình vận hành quy chế
quản lý tài chính mới về huy động và sử dụng vốn trong thời gian qua tại các
tổng công ty Nhà nước, các tập đoàn kinh tế (TĐKT) hoạt động theo mô hình công
ty mẹ – công ty con. Đây là mô hình tổ chức mới được áp dụng trong quá trình
sắp xếp, chuyển đổi các doanh nghiệp Nhà nước theo hướng kinh tế thị trường.
Tài khoản kế toán là cách thức phân loại và hệ thống hóa các nghiệp vụ
kinh tế phát sinh theo từng đối tượng phản ánh của hạch toán kế toán
nhằm phục vụ cho yêu cầu quản lý của các chủ thể. Để thực hiện công tác
kế toán, các đơn vị, các tổ chức kinh tế phải sử dụng nhiều tài khoản
khác nhau nhằm thỏa mãn nhu cầu thông tin đa chiều cho các đối tượng sử
dụng. Các TK này tạo thành hệ thống TK kế toán mà các đơn vị tổ chức,
doanh nghiệp sử dụng.
Sự ra đời của KTNN năm 1994 là một dấu mốc lịch sử trong quá trình hoàn
thiện hệ thống tổ chức của nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam. Giờ đây,
ta hãy nhìn lại sự kiện đó sau 14 năm với cái nhìn đương đại.
Hơn hai mươi năm mở cửa hội nhập đã tạo cho các DN Việt Nam những cơ
hội to lớn để phát triển, mở rộng quy mô, tiếp thu công nghệ mới nhưng
đồng thời cũng phải đối mặt với rất nhiều thách thức mà một trong những
thách thức cơ bản đó là áp lực cạnh tranh. Nền kinh tế thị trường càng
phát triển, hội nhập kinh tế càng mở rộng thì áp lực cạnh tranh càng
gay gắt, rủi ro tài chính càng lớn. Trong điều kiện đó, một sai lầm
trong quyết định của nhà quản trị có thể sẽ dẫn đến sự sụp đổ không thể
cứu vãn của DN, thậm chí là cả một tập đoàn kinh tế. Một trong những
nguyên nhân quan trọng dẫn đến sai lầm của các nhà quản trị là đánh giá
sai tình hình tài chính được phản ánh qua những con số kế toán. Như
vậy, một yêu cầu đặt ra là phải giảm thiểu rủi ro có thể xuất hiện từ
những con số biết nói này. Đây là điều kiện quan trọng cho sự xuất hiện
của các loại hình dịch vụ tài chính nói chung và dịch vụ kế toán nói
riêng trong nền kinh tế thị trường.
Những năm gần đây, ưu thế của công ty cổ phần ngày càng được thể
hiện rõ nét cùng với sự phát triển mạnh mẽ của thị trường chứng khoán
nước ta. Trong số các công ty cổ phần mới ra đời có một số lượng lớn
các công ty cổ phần hình thành trên cơ sở chuyển đổi từ các loại hình
DN khác mà chủ yếu là loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn. Từ trước
đến nay, việc chuyển đổi hình thức sở hữu chủ yếu được thực hiện đối
với các DN Nhà nước (DNNN) mà thực chất là quá trình cổ phần hóa DNNN.
Còn đối với các loại hình doanh nghiệp khác, việc chuyển đổi chưa được
hướng dẫn một cách cụ thể rõ ràng. Các DN chủ yếu vẫn căn cứ vào quy
định chung của Luật DN, Luật Kế toán để thực hiện chuyển đổi.