Theo quy định hiện hành, có hai phương pháp lập BCLCTT, phương pháp trực tiếp và phương pháp gián tiếp. Phương pháp lập BCLCTT trực tiếp khác phương pháp lập BCLCTT gián tiếp duy nhất điểm lập luồng tiền từ hợp đồng kinh doanh.

Lập luồng tiền từ hoạt động kinh doanh theo phương pháp gián tiếp.

Phương pháp gián tiếp là phương pháp các luồn tiền vào và các luồng tiền ra từ hoạt động kinh doanh được tính và xác định trước hết bằng cắch điều chỉnh lợi nhuận trước thuế TNDN của hoạt động kinh doanh khỏi ảnh hưởng của các khoản mục không phải bằng tiền, các thay đổi trong kỳ của hàng tồn kho, các khoản phải thu, phải trả từ hoạt động kinh doanh và các khoản mà ảnh hưởng về tiền của chúng là luồng tiền từ hoạt động đầu tư.

Nguyên tắc ghi tăng (+) hoặc ghi giảm (-) theo phương pháp này cũng rất đơn giản và dễ nhớ, đó là loại trừ ảnh hưởng của các khoản mục không liên quan đến luồng tiền từ hoạt động kinh doanh. Chẳng hạn, khoản chi phí không bằng tiền như khấu hao TSCĐ là khoản chi phí làm giảm lợi nhuận trước thuế của DN, do đó, để khoản lợi nhuận trước thuế không bị ảnh hưởng thì sẽ loại trừ khoản này bằng cách điều chỉnh tăng một lượng giá trị khấu hao TSCĐ tương ứng khoản đã được ghi nhận là chi phí trong kỳ trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Cách lập luận các trường hợp khác cũng tương tự.

Lập luồng tiền từ hoạt động kinh doanh theo phương pháp trực tiếp.

Phương pháp trực tiếp được lập bằng cách các luồng tiền vào và các luồng tiền ra từ hoạt động kinh doanh được xác định và trình bày trong BCLCTT bằng cách phân tích và tổng hợp trực tiếp các khoản tiền thu vào và chi ra theo từng nội dung thu, chi từ các sổ kế toán tổng hợp và chi tiết của DN.

Lập luồng tiền từ hoạt động đầu tư

Luồng tiền từ hoạt động đầu tư được lập theo phương pháp trực tiếp. Các luồng tiền vào và ra trong kỳ từ hoạt động đầu tư được xác định bằng cách phân tích và tổng hợp trực tiếp các khoản tiền thu vào và chi ra theo từng nội dung thu, chi từ các ghi chép của DN.

Lập luồng tiền từ hoạt động tài chính

Luồng tiền từ hoạt động tài chính được lập theo phương pháp trực tiếp. Các luồng tiền vào và các luồng tiền ra trong kỳ từ hoạt động tài chính được xác định bằng cách phân tích và tổng hợp trực tiếp các khoản tiền thu vào và chi ra theo từng nội dung thu, chi từ các ghi chép kế toán của DN.

Hoàn chỉnh BCLCTT: sau khi tính toán được Lưu chuyển tiền của các luồng tiền, tiến hành cộng gộp theo phương pháp trực tiếp hoặc gián tiếp tuỳ theo đặc điểm và trình độ kế toán của từng DN cụ thể. Đồng thời cũng xác định ảnh hưởng của thay đổi tỷ giá hối đoái quy đổi ngoại tệ cuối kỳ - ghi âm nếu tỷ giá hối đoái cuối kỳ thấp hơn tỷ giá hối đoái được ghi nhận trong kỳ hoặc ngược lại ghi bằng số dương nếu tỷ giá hối đoái cuối kỳ cao hơn tỷ giá hối đoái được ghi nhận trong kỳ.

Báo cáo Lưu chuyển tiền tệ

BCLCTT là một bộ phận hợp thành của Báo cáo tài chính, cung cấp thông tin giúp người sử dụng đánh giá các thay đổi trong tài sản thuần, cơ cấu tài chính, khả năng chuyển đổi của tài sản thành tiền, khả năng thanh toán và khả năng của DN trong việc tạo ra các luồng tiền trong quá trình hoạt động. Việc lập BCLCTT là hoàn toàn cần thiết vì nó sẽ cung cấp thông tin được đầy đủ hơn về tình hình tài chính của DN. Các luồng tiền phản ánh đầy đủ quá trình hoạt động kinh doanh của DN vì nó liên quan đến tất cả các phần hành kế toán của sự thay đổi luồng tiền ra và luồng tiền vào. Thực tế, nhiều DN có kết quả kinh doanh trong kỳ là lãi nhưng khi xem xét đến luồng tiền thì không đảm bảo theo yêu cầu. Lý do là các yếu tố như hàng tồn kho, các khoản phải thu, phải trả thông qua BCLCTT sẽ phản ánh đầy đủ các luồng tiền của DN tại thời điểm nhất định.

BCLCTT làm tăng khả năng đánh giá khách quan tình hình hoạt động kinh doanh của DN và khả năng so sánh giữa các DN vì loại trừ được các ảnh hưởng của việc sử dụng các phương pháp kế toán khác nhau cho cùng giao dịch và hiện tượng.

- BCLCTT dùng để xem xét và dự đoán về khả năng và số lượng, thời gian và độ tin cậy của các luồng tiền trong tương lai; dùng để kiểm tra lại các đánh giá, dự đoán trước đây về các luồng tiền kiểm tra mối quan hệ giữa khả năng sinh lời với lượng lưu chuyển tiền thuần và những tác động của thay đổi giá cả.

- Việc phân loại và báo cáo các luồng tiền theo hoạt động sẽ cung cấp thông tin cho người sử dụng đánh giá được ảnh hưởng của các hoạt động đối với tình hình tài chính và đối với lượng tiền và các khoản tương đương tiền tạo ra trong kỳ của DN.

- Luồng tiền từ hoạt động kinh doanh cung cấp thông tin cơ bản để đánh giá khả năng tạo tiền của DN từ hoạt động kinh doanh nhằm trang trải các khoản nợ, duy trì các hoạt động, trả cổ tức và tiến hành các hoạt động đầu tư mới mà không cần đến nguồn trang trải từ bên ngoài.

THS Chúc Anh Tú_Học viện Tài chính (Tạp chí Kế toán)
Tapchiketoan.com