Diễn biến thị trường chứng khoán Việt nam cũng không  nằm ngoài các tiên liệu này. Tức là cũng có những chu kỳ nhất định. Nếu nghĩ rằng chứng khoán tăng giá liên tục, thì tiền ở đâu ra để phục vụ cho một khối luợng giao dịch khổng lồ đến như thế ?! Khi phục vụ cho việc bơm tiền ra thị trường để cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nuớc, Nhà nước cũng đã tự mình trồng cây lạm phát rồi.

      Hậu quả của lạm phát cũng đã được bàn đến rất nhiều và đến nay thì ai cũng thấy. Khi giá cả tăng nhanh, nhu cầu của người dân thu nhỏ lại vì tốc độ tăng lương không bao giờ bằng tốc độ tăng giá. Vì tốc độ tăng giá luôn luôn bằng tốc độ lạm phát + (cộng) với các yếu tố tâm lý và đầu cơ. Một khi nhu cầu tiêu dùng, sử dụng sản phẩm dịch vụ thu hẹp lại tất nhiên đẩy nền kinh tế vào suy thoái. Một nền kinh tế suy thoái, nơi đó hàng hóa, sản phẩm làm ra và được bày bán nhiều, có giá cao và ... không ai mua. Nếu kéo dài tình trạng lạm phát, thất nghiệp sẽ tăng vì doanh nghiệp không thể mở rộng quy mô trong điều kiện suy thoái kinh tế.

      Kinh tế Việt nam đang trong giai đoạn lạm phát và đứng trước ngưỡng của suy thoái. Sau suy thoái thì khả năng thất nghiệp sẽ rất lớn. Chu kỳ này chắc không thể tránh khỏi. Điều này không thể tránh khỏi và cũng không thể "kết tội" các chuyên gia kinh tế vĩ mô. Một thị trường chứng khoán phát triển bùng phát là cơ hội để tất cả mọi người tham gia (và cũng là nhập khẩu lạm phát từ nước ngoài). Việc kìm hãm là không thể vì kìm hãm bằng cách nào đây. Chính phủ đã thực hiện kiềm chế này, và rất may là đã kiềm chế sớm. Nếu trễ hơn, hậu quả của lạm phát chắc còn khôn lường hơn. Sau đó, việc tăng giá cũng là tất yếu.

      Vậy làm thế nào để thu ngắn chu kỳ kinh tế này để nhanh chóng đưa nền kinh tế khỏi hậu quả của suy thoái đồng thời giảm thiểu khả năng thất nghiệp ? Cách thứ nhất là tạo lập một cơ chế cung hàng hóa thiết yếu thật mạnh. Một khi kìm hãm giá cả của các mặt hàng thiết yếu, tức là tác động đưa yếu tố tâm lý vào giá = 0. Nhìn vào nền kinh tế hiện nay, chúng ta cần xác định rõ các mặt hàng thiết yếu. Thực phẩm bình thường (gạo, thịt cá, rau), nguyên liệu phục vụ xây dựng thiết yếu (xi măng, sắt thép), nhiên liệu năng lượng thiết yếu (điện, xăng dầu). Tất cả nhìn chung là “nguyên liệu thiết yếu” cho nền kinh tế này. Các loại khác không thiết yếu như : xe gắn máy, xe ô tô, thực phẩm cao cấp, … Phương án kìm hãm giá các nguyên liệu thiết yếu là đánh thuế vào các sản phẩm không thiết yếu để tài trợ cho các sản phẩm thiết yếu. Hạn chế các lĩnh vực sử dụng nhiều sản phẩm thiết yếu này để tập trung theo dõi các sản phẩm thiết yếu khác. Đây là phương án giảm giá hiệu quả các mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống xã hội. Cách thứ hai là lập phương án hạn chế thất nghiệp trong giai đoạn hậu suy thoái. Xuất khẩu lao động là cách tốt nhất được cần được chuẩn bị lúc này. Từ bây giờ, cần có các giải pháp tăng cường xuất khẩu lao động, đặc biệt là lao động phổ thông. Nếu chúng ta không có phương án xuất khẩu lạm phát thì phải chọn một số phương án “xuất khẩu hậu lạm phát” như xuất khẩu lao động, xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài.

      Tại sao trong các đoạn mở đầu trên bài viết này không bàn về vấn đề Thị trường Chứng khoán. Cần nhận biết rằng, Thị trường Chứng khoán phát triển và tồn tại phát triển trong một nền kinh tế thịnh vượng, hay chi ít là một nền kinh tế có tăng trưởng mạnh. Nhu cầu vốn không ngừng tăng và Thị trường Chứng khoán là một kênh huy động vốn hiệu quả. Giai đoạn bùng phát của Thị trường Chứng khoán trong thời gian qua diễn ra rất nhanh vì có các yếu tố kinh tế tác động + (cộng) với yếu tố tâm lý. Nhưng sự phát triển đó không thể vượt qua sự phát triển năng lực nền kinh tế. Một cách cụ thể là, một khi các doanh nghiệp huy động một lượng vốn khổng lồ từ kênh Thị trường Chứng khoán, các doanh nghiệp không biết sử dụng lượng vốn đó vào đâu vì họ có trong tay một số tiền quá nhiều so với năng lực kinh doanh của họ. Bạn nghĩ gì nếu bạn là nông dân, 1 ha ruộng  và có trong tay 1 tỷ ? Bạn sẽ tiêu xài vô tội vạ và bạn cũng chẳng biết làm gì để tiền sinh ra nhiều tiền hơn! Các Doanh nghiệp thì có áp lực khác, họ không biết đầu tư vào đâu để sinh ra một tỷ lệ lãi kỳ vọng cho các Cổ đông, họ phải dùng tiền đó quay vào Thị trường Chứng khoán để …. kinh doanh chứng khoán. Nghịch lý là ở điểm này. Giống như một người lấy một cái ly múc một ly nước từ bể nước, sau khi nhắp giọng một chút cho đỡ khát thì … đổ nước lại vào bể đó thay vì lấy nước đó đi tưới cây (để đem lại hiệu quả kinh tế trong một ngành nghề khác). Thị trường chứng khoán là “sóng sau xô sóng trước”. Có ai đó bỏ tiền vào mua thì người mua trước mới lời nhiều hơn, như thế VN-Index mới tăng. Nhưng ai sẽ đổ thêm tiền vào đây ? một lúc nào đó sẽ phải dừng thôi.

      Một số doanh nghiệp cần vốn thật sự để kinh doanh thì không thể huy động vốn thông qua kênh này vì nếu họ đang lỗ họ sẽ không thể “leo” lên Thị trường Chứng khoán. Một số khác có lãi đang cần tiền để phát triển kinh doanh sản xuất nhưng vốn có 5 tỷ thì lại không đủ điều kiện “lên sàn”. Số doanh nghiệp có lãi , có đủ điều kiện thì chẳng “hứng thú” gì phát triển kinh doanh vì guồng máy lãnh đạo có năng lực cũng giới hạn. Thế là “thời của các ngân hàng” bắt đầu phát huy tác dụng. Các ngân hàng phát hành cổ phiếu, sau đó quay sang cho các doanh nghiệp không đủ điều kiện “lên sàn” (nhưng đang có nhu cầu đầu tư phát triển) vay và thu lãi. Phải chăng đó là “cơ chế” chưa hay lắm của Thị trường Chứng khoán. Điều đó vô tình kìm chế một nhân tố tích cực có khả năng duy trì phát triển của thị trường này.

Từ hai nhận định nêu trên, bài viết này xin đề xuất 2 quan đểm vực dậy Thị trường Chứng khoán như sau:

Thứ nhất, không vực dậy bằng các biện pháp hành chính, hay cố bơm thêm tiền từ Nhà nước (vì như vậy làm trầm trọng thêm lạm phát). Việc vực dậy Thị trường Chứng khoán chỉ có thể thực hiện khi đã đưa nền kinh tế trở về với vạch “thịnh vượng” của hai năm trước đây. Tức là cố gắng thoát khỏi suy thoái và hạn chế tối đa thất nghiệp. Kìm hãm lạm phát mất ít nhất 1 năm, dẫn dắt kinh tế thoát khỏi suy thoái mất 2 năm, xử lý từ bây giờ vấn đề thất nghiệp thì sau đó chỉ mất thêm 1 năm. Tổng cộng 4 năm. Vào giữa năm 2011, khi đã bắt đầu “bình yên” thì cũng là lúc nói đến Thị trường Chứng khoán “muốn gì” được rồi.

Thứ hai, khi bàn đến phát triển Thị trường Chứng khoán, thì phải xem nhân tố nào là nhân tố tích cực cho thị trường này, sau đó phát huy sự tham gia của nhân tố đó. Cơ chế nên thông thoáng hơn cho tất cả các doanh nghiệp chứ không chỉ cho vỏn vẹn chừng 200 doanh nghiệp như hiện nay. Hoặc phải có một thị trường chứng khoán cho các doanh nghiệp đang lỗ để họ tham gia sân chơi tìm vốn. Hai thị trường khác nhau có thể hỗ trợ nhau và chỉ khi gặp vấn đề lớn lắm thì cả hai mới kéo nhau “đổ ụp”.

Kết luận : Lúc này không nên bàn về vấn đề vựt dậy Thị trường Chứng khoán. Một khi các yếu tố kinh tế chưa hội đủ điều kiện, các tầm vóc quản lý chưa cao, các cơ chế chưa xác định rõ những nhân tố tích cực, thì việc nói hay “mơ ước” về một “tương lai tươi sáng” cho Thị trường Chứng khoán là không hợp thời. Không thể ngồi và phân tích những sai lầm của các nhà đầu tư hay hạn chế về chính sách. Chúng ta cần nhìn nhận “cái gốc” của vấn đề thị trường chứng khoán, đó là sự thịnh vượng của nền kinh tế. Đây là phương án điều trị hiệu quả nhất. Những ai đang nắm giữ hàng đống Chứng khoán vui lòng “giữ tiếp”. Chờ đến thời cơ hãy quay lại thời kỳ huy hoàng! Từ nay đến đó, hãy đọc nhiều sách, hay suy ngẫm thật nhiều, hãy suy tư và hoạch định chiến lược đến giờ G. Nếu từ đây đến đó mà lang man mộng tưởng, khi giờ G đến, lại quáng quàng làm lung tung, thì lại … chờ thời nữa chứ sao.