"Nếu chỉ tính lương cơ bản, thì mỗi cán bộ thuế chỉ đủ đi 2 lần đám cưới."

Vào WTO, hàng loạt dòng thuế bị cắt giảm càng gây áp lực đến nguồn thu nội địa của ngân khố quốc gia. Điều quan trọng nhất theo Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế Nguyễn Văn Ninh là cần giảm thiểu những hành vi nhũng nhiễu của một số cá nhân cán bộ đối với người nộp thuế.

Thời điểm Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã gần kề, ngành thuế đã chuẩn bị như thế nào, thưa Tổng cục trưởng?

Tất cả các chính sách thuế hiện hành đều đã được thay đổi theo hướng giảm nghĩa vụ thuế. Chẳng hạn từ năm 2000 đến nay, thuế chuyển quyền sử dụng đất được giảm tới 25 lần, thuế trước bạ giảm 50%. Hiện tại chúng tôi cũng đã xóa bỏ trên 300 loại phí không cần thiết, một số loại như phí đường bộ, hàng hải... giảm tới 30-40%. Theo tính toán ban đầu, khi cắt giảm các loại thuế và chi phí này, Nhà nước bị thất thu trên 1.000 tỷ đồng.

Hiện ngân sách Nhà nước phụ thuộc vào 3 khoản thu chủ yếu gồm xuất nhập khẩu chiếm 25% ngân sách, tương đương khoảng 60.000 tỷ đồng mỗi năm. Số thu từ xuất khẩu dầu thô cũng vào khoảng 25%. Còn lại là khoản thu nội địa. Nhưng khoản thu nội địa này cũng đang ngày một giảm do chính sách thuế liên tục được thay đổi để thực hiện theo cam kết.

Tính đến thời điểm này đã có tới trên 1.000 dòng thuế được cắt giảm. Chính vì thế chúng tôi càng phải thắt chặt quản lý nhằm hạn chế gian lận thương mại, trốn thuế gây thất thu Ngân sách.

Luật quản lý thuế đang được xây dựng, cuối năm nay sẽ ban hành. Dự thảo Luật xác định đầy đủ nghĩa vụ quyền hạn của người nộp thuế quản lý thuế và tất cả mọi người dân. Chúng tôi đã tổ chức lấy ý kiến khi xây dựng và được đông đảo người dân và cộng đồng doanh nghiệp đồng tình ủng hộ.

Tôi có thể khẳng định, vào WTO ngành thuế sẽ trưởng thành hơn, mối quan hệ giữa cán bộ và người nộp thuế sẽ ngày một cải thiện. Chúng tôi đang thực hiện một loạt cải cách mới như khai báo thuế qua mạng Internet, khai báo mã số thuế điện tử... để giảm thiểu các thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Nhiều người cho rằng, sự chậm trễ trong thủ tục hành chính đang làm giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp, ông nghĩ sao?

So với những năm trước đây, thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế đã được đơn giản hóa rất nhiều. Chẳng hạn, nếu như trước đây đăng ký mã số thuế doanh nghiệp phải chờ khoảng 30 ngày nay giảm xuống còn 10 ngày. Đối với các doanh nghiệp không làm lĩnh vực xuất khẩu chỉ còn khoảng 5-6 ngày.

Theo tôi, khoảng thời gian này khá hợp lý. Riêng phần mua hóa đơn, thủ tục có chặt hơn vì muốn hạn chế tình trạng doanh nghiệp ma mua hóa đơn VAT để trốn thuế.

Đối với các doanh nghiệp đã hoạt động lâu thì thủ tục mua hóa đơn VAT khá đơn giản, chỉ cần họ xuất trình đầy đủ hồ sơ sẽ được mua ngay. Tuy nhiên, đối với những doanh nghiệp mới thành lập có dấu hiệu nghi vấn như kinh doanh quá nhiều lĩnh vực, có trụ sở quá sâu trong hẻm... chúng tôi cần phải xác minh kỹ trước khi bán hóa đơn.

Nhưng trên thực tế, nhiều người phản ánh họ thường phải mất tiền mới được nộp thuế, ông giải thích gì về việc này?

Chúng tôi đã nghe nói đến điều này. Tuy nhiên, tôi có thể khẳng định đó chỉ là những trường hợp cá biệt kiểu "con sâu làm rầu nồi canh" thôi. Theo tôi ở một nước ý thức của người dân vẫn chưa thực sự cao và trong xã hội vẫn còn tồn tại nhiều tiêu cực tham nhũng, gian lận... thì đôi khi ở chỗ này hay chỗ kia xảy ra tiêu cực là việc khó tránh.

Chúng tôi có 42.000 con người nằm ở 1 vạn xã, 700 huyện 64 tĩnh làm sao mà kiểm soát hết được trong khi bên ngoài buôn gian bán lận, tham nhũng ... vẫn còn tồn tại. Tuy nhiên tôi có thể khẳng định ngành thuế đang giảm thiểu các trường hợp nhũng nhiễu... Chúng tôi đang cố gắng giảm thiểu tiêu cực, hạn chế tối đa chuyện cán bộ nhũng nhiễu người nộp thuế.

Cái khó hiện nay là cơ quan thuế đang bị quá tải, số lượng doanh nghiệp nở rộ theo cấp số nhân trong khi cán bộ thuế tăng lên không đáng kể. Người thu thuế do phải làm việc quá nhiều nên gây ra bực dọc, cáu gắt, đây là yếu tố khách quan đem lại. Hoặc một số cán bộ do lương thấp không đủ sống nuôi gia đình nên họ dễ phát sinh tiêu cực.

Nếu chỉ tính lương cơ bản, thì mỗi cán bộ thuế chỉ đủ đi 2 lần đám cưới. Nếu tính cả mức hỗ trợ thì bình quân thu nhập của một cán bộ cũng chỉ được khoảng 1,2-1,4 triệu đồng/tháng.

Cho đến thời điểm này, ngành thuế đã xử lý bao nhiêu trường hợp gây phiền hà, nhũng nhiễu cho dân?

Tôi chưa thống kê cụ thể nhưng có thể khẳng định, so với năm 2001 thì đến thời điểm này, số vụ vi phạm đã giảm tới một nửa. Tuy con số vi phạm hiện không lớn nhưng đây cũng là điều ngành thuế cần rút kinh nghiệm. Bản thân chúng tôi không muốn bất cứ trường hợp nào xảy ra gây ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân.

Chính vì vậy khi có trường hợp nào vi phạm hay có phản ánh từ phía doanh nghiệp, người dân... chúng tôi đều xác minh điều tra cụ thể để có biện pháp xử lý. Nếu cán bộ thông đồng với doanh nghiệp làm thất thoát nguồn thu Nhà nước hoặc sách nhiễu người nộp thuế bị phát hiện sẽ buộc phải thôi việc.

Tháng 7 tới, chúng tôi sẽ yêu cầu cán bộ toàn ngành thuế phải ký vào bản cam kết trước Nhà nước, trước cơ quan thuế, nếu vi phạm sẽ chịu mức xử phạt cao. Tuy những trường hợp chúng tôi phát hiện không nhiều, nhưng cần phải mạnh tay để răn đe. Chúng tôi tin với nhiều biện pháp mạnh như vậy sẽ hạn chế được tiêu cực nhũng nhiễu.

Theo VnExpress